Expeditie Wendbaarheid als Cultuurversneller: Zo verander je mindset en gedrag in jouw organisatie
wendbaarheid
Het veranderen van cultuur in een organisatie is een uitdagend proces, vooral wanneer het gaat om het verankeren van een wendbare mindset. Het boek “Expeditie Wendbaarheid” biedt concrete handvatten om mindset, houding en gedrag op een duurzame manier te veranderen. In deze blog deel ik een inspirerende aanpak, gebaseerd op een succesvolle praktijkervaring, die jou kan helpen om met je team stappen te zetten richting een wendbare (Agile) cultuur.
Thema: DOEN! Wat we hebben afgesproken
Cultuurverandering begint vaak met een duidelijk thema en een inspirerende slogan. In dit voorbeeld stond het thema centraal: “DOEN! Wat we hebben afgesproken”. Deze focus helpt om samen te werken aan concrete acties en zichtbaar verandering te creëren.
Wat we willen bereiken
Om een wendbare organisatie te worden, is het essentieel dat mindset, houding en gedrag bij iedereen op dezelfde golflengte liggen. De kernvraag is dan ook: Hoe kunnen we iedereen zover krijgen dat ze niet alleen begrijpen wat er nodig is, maar dit ook echt DOEN? De oplossing begon met het onderkennen van het probleem en het definiëren van de gewenste verandering:
Probleem: Het gebrek aan follow-up op afspraken, een neiging om te veel tegelijk op te pakken, en het ontbreken van aanspreekcultuur.
Gewenste mindset en gedrag: Een continue verbetermentaliteit waarbij betrokkenen eigenaarschap tonen. We wilden zien dat iedereen samenwerkt aan één prioriteit tegelijk, dat afspraken worden nagekomen, en dat teamleden elkaar kunnen aanspreken op gedrag.
Van X naar Y: De Beweging die we zoeken
Om de cultuurtransitie concreet te maken, werd bepaald welke verschuivingen er nodig waren. Denk hierbij aan:
- Van ‘veel starten’ naar ‘afmaken voordat je aan iets nieuws begint’.
- Van ‘niet uitspreken’ naar ‘elkaar aanspreken bij niet nagekomen afspraken’.
- Van ‘problemen benoemen’ naar ‘oplossingen zoeken en mogelijkheden zien’.
Door deze concrete verschillen te benoemen, wordt voor iedereen duidelijk wat van hen verwacht wordt in de nieuwe cultuur.
Hoe we de verandering meten
Gedragsverandering vraagt ook om meetbare momenten, zoals gestructureerde reflecties. In dit traject werden feedbackloops ingebouwd, bijvoorbeeld door tijdens lunchsessies met elkaar de voortgang te bespreken of in retrospectives te reflecteren op de cultuurverandering. Dit maakt de verandering zichtbaar en helpt om continu scherp te blijven.
De interventie: Een speelse start met gedragskaartjes
Om de gewenste gedragsverandering tastbaar te maken, werd een creatieve werkvorm ingezet: de gedragskaartjes. Deze kaartjes zijn een hulpmiddel om op een speelse manier in teams te praten over gedrag.
Workshopidee – Gedragskaartjes in actie:
- Voorbereiding: Gebruik gedragskaartjes (zie hier of maak ze zelf) met zowel gewenst als ongewenst gedrag. Laat het team zelf selecteren of aanvullen wat zij als typisch gedrag zien van het team, positief en negatief.
- Kies en Bespreek: Laat ieder teamlid één gewenst en één ongewenst kaartje kiezen. Plaats de kaartjes met ongewenst gedrag in de kolom ”Minder van doen”. Plaats de kaartjes met gewenst gedrag in de kolom “Meer van doen”.
- Verdieping op gedrag: Kies samen op welk gedrag je wilt verdiepen (ongewenst of gewenst gedrag) en beantwoord samen de volgende vragen:
- Wat zijn de mogelijke redenen dat het ongewenste gedrag blijft bestaan?
Ondanks dat we weten dat het ongewenst is levert het mogelijk iets voor ons op? - Wat zijn de voordelen van verandering naar gewenst gedrag? Wat kunnen we bereiken?
- Wat hebben we nodig om te kunnen veranderen?
- Acties Bepalen: Laat het team acties formuleren om ongewenst gedrag om te buigen naar gewenst gedrag. Denk aan hoe teamleden elkaar scherp kunnen houden.
Deze werkvorm zorgt voor bewustwording, stimuleert open gesprekken, en maakt gedragsverandering laagdrempelig en speels. Door de leidinggevenden hier ook actief bij te betrekken, ontstaat een cultuur van voorbeeldgedrag.
Afrondende gedachte
“Expeditie Wendbaarheid” is niet alleen een boek, maar ook een gids om samen cultuurverandering waar te maken. Door eigenaarschap te stimuleren en continue verbetering te omarmen, kan jouw organisatie niet alleen agile werken, maar ook agile denken en doen. Aan de slag met gedragskaartjes of een ander idee? Elke stap naar wendbaarheid begint met actie.
Wil je meer weten over wendbaarheid? Kijk dan in ons boek Expeditie Wendbaarheid en op de website amigos.nu/boek, bij werkvorm Gewenst en ongewenst gedrag
Wil je meer leren en ook een vriend van de verandering worden? Schrijf je dan in voor ons agile champion programma, start 24 januari 2025. Mail naar info@amigos.nu
Geschreven door: Els Verkaik
Els vormt samen met Edwin Clerkx en Jeroen Venneman de vrienden van de verandering van amigos.nu

Recente berichten
- Agile Connect Event – 26 februari 2026: Doe mee, denk mee! 31 januari, 2026
- Veranderkracht als interne vaardigheid 30 januari, 2026
- Samen vooruit: op naar een wendbaar 2026 31 december, 2025
- Verandering als kans: ontdek wat mogelijk is 8 december, 2025
- Wordt 2026 het jaar van impact! Word Agile Champion! 28 november, 2025
Ontvang onze updates
Vul je e-mailadres in en ontvang 1x per maand een update in je mail met alle blogs die geplaatst zijn op onze site.
Veerkracht op de werkvloer: Hoe wendbaarheid ons weerbaar maakt
wendbaarheid
In een tijd waarin burn-out en werkdruk aan de orde van de dag zijn, zie ik steeds meer mensen die het plezier in hun werk verliezen of zelfs bezwijken onder de druk. Dit doet mij beseffen hoe belangrijk het is om de werkplek weer een bron van inspiratie en voldoening te maken. Want werk zou ons juist energie moeten geven, ons uitdagen en ons helpen groeien. Maar hoe bereiken we dat?
Ik geloof dat wendbaar zijn je weerbaar maakt. Een wendbare mindset stelt je in staat om uitdagingen als werkdruk, conflicten en complexe relaties met veerkracht en creativiteit aan te pakken. Door wendbaar te zijn, staan we sterker in ons werk en kunnen we beter omgaan met veranderende omstandigheden.
Wat is een wendbare mindset?
Een wendbare mindset betekent dat je flexibel kunt denken en handelen. Je bent in staat om snel te leren en jezelf continu te verbeteren. Het stelt je in staat om uitdagingen te zien als kansen, en om je aan te passen aan wat de situatie van je vraagt.
Omgaan met verandering
Wanneer een organisatie besluit om een andere koers te varen, reageert iedereen anders. Sta je open voor verandering, dan ben je bereid om nieuwe zienswijzen en werkwijzen te omarmen. Maar als je bijvoorbeeld denkt dat een veranderingstraject zinloos is, omdat eerdere pogingen zijn mislukt, zal dit je weerstand vergroten. Ons perspectief bepaalt vaak hoe we ons voelen en gedragen. De gebeurtenis blijft hetzelfde, maar de manier waarop we die betekenis geven, maakt het verschil.
Aanvaarden of veranderen?
Soms is verandering onvermijdelijk. Misschien staat er een reorganisatie voor de deur en heeft het weinig zin om je daartegen te verzetten. Accepteer wat je niet kunt veranderen, en richt je energie op het zien van kansen binnen de nieuwe situatie. Dit betekent niet dat je passief wordt; juist door deze open houding creëer je ruimte voor positieve veranderingen in je werk.
Denken in kansen en mogelijkheden
Wanneer je naar nieuwe omstandigheden kijkt met een focus op kansen in plaats van problemen, opent zich een wereld van mogelijkheden. Dit vraagt een bewuste keuze om situaties anders te benaderen. Herken je bijvoorbeeld het patroon van jezelf (of anderen) met opmerkingen als “Ja, maar…” of “Dat werkt hier niet”? Probeer dan eens een ander taalgebruik zoals “Ja, en…”, “Hoe kan ik bijdragen?” of “Laten we het proberen.”
Een wendbare mindset helpt je flexibel en creatief te zijn bij het oplossen van problemen en geeft je energie. Het hoeft niet perfect; oefenen helpt je telkens verder.
Kijk naar jezelf
In conflicten kijken we vaak naar de ander als de oorzaak. Toch spelen we er zelf ook een rol in. Je kunt de ander niet veranderen, maar je hebt altijd een keuze in hoe je reageert. Vaak handelen we vanuit een automatische reactie, getriggerd door het gedrag van de ander. Als je jezelf bewust wordt van die triggers, ontstaat er ruimte om anders te reageren – vaak effectiever, luchtiger of zelfs humoristischer.
Wat is jouw rol?
We kunnen samen bijdragen aan een fijne werkplek waar samenwerking, motivatie en groei centraal staan. Het mooie is dat dit bij jezelf begint. Door een voorbeeld te zijn en anderen te inspireren, kunnen we een werkomgeving creëren waarin iedereen zich thuis voelt en met trots bijdraagt aan de organisatie. Kleine stapjes van ieder van ons kunnen samen een grote verandering teweegbrengen.
Sta op en wees een leider
Verandering binnen een organisatie kan niet alleen van het management komen; iedereen kan bijdragen. Dit vraagt om persoonlijk leiderschap. Dat begint bij verantwoordelijkheid nemen en geloven in je eigen invloed. Veel mensen zijn geneigd om de verantwoordelijkheid bij hun manager te leggen, waardoor ze zichzelf klein houden. Maar groei begint bij het lef om zelf actie te ondernemen.
Wat is je motivatie?
Vraag jezelf eens af waarom jij een positieve bijdrage wilt leveren aan je werkomgeving. Wil je weg van een ongemakkelijke situatie of streef je naar een aantrekkelijk toekomstbeeld? Door je bewust te worden van wat jou echt motiveert, kun je ontdekken hoe je jouw rol in de organisatie kunt verbinden met je waarden.
Wat houdt je tegen?
Soms weten we wat we willen en waarom, maar vinden we het moeilijk om actie te ondernemen. Patronen van belemmerende gedachten zoals “Ik kan toch niets veranderen” of “Er wordt toch niet naar mij geluisterd” houden ons tegen. Onderzoek deze overtuigingen door jezelf vragen te stellen: is het echt waar? Wat heeft deze gedachte je ooit opgeleverd, en helpt ze je nu nog? Vaak ontdek je dat het tijd is voor een nieuwe, krachtigere overtuiging zoals “Ik doe ertoe en mag gehoord worden.”
Calimero vs Power Calimero
Laat me je voorstellen aan Power Calimero, mijn symbool voor een wendbare mindset en persoonlijk leiderschap, gelooft dat hij invloed heeft en verandering teweeg kan brengen. Hij laat zich niet klein houden en kijkt naar wat hij kan bijdragen. Power Calimero herinnert mij eraan om mogelijkheden te zien, initiatief te nemen, en te handelen.
Veel mensen herkennen slachtoffergedrag bij anderen, maar zien het minder snel bij zichzelf. Wanneer we klagen zonder actie te ondernemen, geven we onbewust de controle uit handen en vertonen we Calimero-gedrag. In plaats daarvan kun je kiezen: accepteer de situatie zoals die is of onderneem actie om er iets aan te veranderen. Gedraag je als Power Calimero: neem de verantwoordelijkheid, geloof in je invloed, en zet stappen richting je doel.
Word een Power Calimero
Ik nodig je uit om een Power Calimero te worden. Het kost moed, energie en soms creativiteit, maar het is de moeite waard. Blijf niet hangen in problemen, stap elke dag een beetje uit je comfortzone, en ontdek wat je allemaal kunt bereiken. Door een wendbare mindset te ontwikkelen, ben je beter in staat om veranderingen te omarmen, sterker om te gaan met werkdruk, en bij te dragen aan een werkplek waarin iedereen zich goed voelt.
Wil je meer weten over wendbaarheid? Kijk dan in ons boek Expeditie Wendbaarheid en op de website amigos.nu/boek, bij werkvormen zoals Power Calimero en Op avontuur in de natuur.
Geschreven door: Els Verkaik
Els vormt samen met Edwin Clerkx en Jeroen Venneman de vrienden van de verandering van amigos.nu
Recente berichten
- Agile Connect Event – 26 februari 2026: Doe mee, denk mee! 31 januari, 2026
- Veranderkracht als interne vaardigheid 30 januari, 2026
- Samen vooruit: op naar een wendbaar 2026 31 december, 2025
- Verandering als kans: ontdek wat mogelijk is 8 december, 2025
- Wordt 2026 het jaar van impact! Word Agile Champion! 28 november, 2025
Ontvang onze updates
Vul je e-mailadres in en ontvang 1x per maand een update in je mail met alle blogs die geplaatst zijn op onze site.
